Irys -Kosaciec (Iris)
Rodzaj Iris liczy około 300 gatunków wzniesionych, kłączowych, cebulowych, czasami o mięsistych korzeniach, bylin występujących w różnych siedliskach półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego. Nazwę Iris wprowadził grecki przyrodnik Teofrastes. Oznacza tęczę i została nadana ze względu na wielobarwność kwiatów. Kwiaty irysów są wielkości od 2 do 25 cm, o płatkach zewnętrznych odgiętych w dół, wewnętrzne zaś skierowane są ku górze. Irysy w większości kwitną od wiosny do lata. Niektóre, zwłaszcza mieszańce bródowe powtarzają kwitnienie w tym samym roku. Liście mają kształt lancetu lub kosy - stąd nazwa kosaćce. Gatunek rozmnaża się przez przyrosty kłączy (irysy kłączowe) lub cebule przybyszowe (irysy cebulowe) oraz z nasion. Irysy łatwo się zapylają i krzyżują. Rośliny potomne odznaczają się dużą zmiennością. Tę naturalną właściwość wykorzystano w hodowli i otrzymano wiele różnych odmian irysów. W ogrodnictwie irysy podzielono na: kłączowe i cebulowe. Wśród irysów kłączowych najpiękniejsze są bródkowe, otrzymano kilkadziesiąt tysięcy ich odmian. Pośród bezbródkowych najbardziej popularne są irysy syberyjskie, japońskie i kalifornijskie. Irysy cebulowe uprawiane są głównie w Holandii i Anglii.
Irysy w starożytnym Egipcie, Grecji i Krecie uprawiano głównie ze względów leczniczych i zapachowych. W średniowiecznej Europie gatunek był uprawiany w przyklasztornych i pałacowych ogrodach. Obecnie kosaćce są uprawiane głównie ze względu na barwne, okazałe kwiaty. Kilka gatunków jest stale zielonych. Wyższe kosaćce nadają się na rabatę mieszaną lub bylinową. Niższe zaś mogą być uprawiane w ogrodzie skalnym.